Đái tháo nhạt: nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

0 6.399

Đái tháo nhạt là một tình trạng hiếm gặp trong đó có vấn đề với việc bài tiết hormone chống bài niệu. Bệnh nhân đái tháo nhạt có lượng nước tiểu loãng (trong) cao do không kiểm soát được lượng nước trong nước tiểu.

Bệnh đái tháo nhạt là gì?

Đái tháo nhạt là một tình trạng hiếm gặp trong đó có vấn đề trong việc tiết hormone chống bài niệu (ADH). ADH, còn được gọi là vasopressin, kiểm soát lượng nước mà thận thải ra trong nước tiểu. ADH được lưu trữ trong tuyến yên, nằm phía sau sống mũi.

Bệnh nhân đái tháo nhạt có lượng nước tiểu loãng (trong) cao do không kiểm soát được lượng nước trong nước tiểu. Hầu hết các trường hợp đái tháo nhạt xảy ra do không có đủ ADH, hoặc do thận không đáp ứng đúng với ADH.

Cơ thể sản xuất ADH nhiều hơn khi bị mất nước hoặc giảm huyết áp. Sự gia tăng ADH khiến thận phải giữ nhiều nước hơn thay vì thải ra nước tiểu.

Ví dụ, nếu một người không mắc bệnh đái tháo nhạt ở trong sa mạc không có nước, người đó sẽ sản xuất nhiều hormone ADH hơn và giữ nước từ nước tiểu; một người bị đái tháo nhạt sẽ tiếp tục đi tiểu ra nước và bị mất nước.

Điều quan trọng cần lưu ý là sự khác biệt giữa bệnh đái tháo nhạt và các bệnh lý khác có liên quan đến sự gia tăng đi tiểu, chẳng hạn như đái tháo đường (lượng đường trong máu cao) và nhiễm trùng đường tiết niệu.

Những vấn đề sức khỏe nào liên quan đến bệnh đái tháo nhạt?

Hầu hết mọi người đi tiểu từ một đến hai lít nước tiểu mỗi ngày, nhưng một người mắc bệnh đái tháo nhạt có thể đi tiểu từ ba lít trở lên. Người bệnh thường thức giấc giữa đêm để đi tiểu. Do mất nhiều nước qua nước tiểu nên những bệnh nhân này có nguy cơ bị mất nước.

Bệnh nhân đái tháo nhạt tăng cảm giác khát và có xu hướng uống nhiều nước. Nếu bệnh nhân không được tiếp cận với nước uống, họ không thể bù đắp lượng nước mất đi và các chất hóa học trong cơ thể bị “cô đặc”. Người đó có thể bị tăng nồng độ natri trong máu (tăng natri máu), gây ra lú lẫn và những thay đổi khác về trạng thái tâm thần.

Đái tháo nhạt có những dạng nào?

Có bốn loại đái tháo nhạt:

  • Đái tháo nhạt trung ương , dạng phổ biến nhất, xảy ra khi não không tiết ra đủ ADH. Điều này có thể do tổn thương tuyến yên hoặc vùng dưới đồi, một phần của não gần tuyến yên. Vùng dưới đồi sản xuất ADH và các hormone khác và kiểm soát việc giải phóng chúng. Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra tổn thương này, bao gồm khiếm khuyết di truyền trong gen, phẫu thuật hoặc chấn thương liên quan đến đầu, khối u và nhiễm trùng.
  • Bệnh đái tháo nhạt do thận xảy ra khi có đủ ADH, nhưng thận không đáp ứng đúng cách và không thể giữ nước. Điều này có thể do phản ứng với thuốc, thường là lithium. Nó cũng có thể do khiếm khuyết trong gen, lượng canxi trong máu cao (tăng canxi huyết), hoặc bệnh thận.
  • Bệnh đái tháo nhạt do dipsogenic không liên quan đến ADH, và là do uống quá nhiều chất lỏng. Nó xảy ra khi cơ chế khiến một người cảm thấy khát bị phá hủy, vì vậy người đó cảm thấy khát ngay cả khi không cần uống nước. Nó có thể do tổn thương vùng dưới đồi hoặc do bệnh tâm thần.
  • Đái tháo nhạt thai kỳ ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai. Nguyên nhân là do các enzym được tạo ra bởi nhau thai, một cơ quan tạm thời cung cấp chất dinh dưỡng cho thai nhi. Đôi khi những enzym này cản trở khả năng xử lý ADH của thận. Đái tháo nhạt thai kỳ thường khỏi ngay sau khi hết thai kỳ.

Làm thế nào để chẩn đoán bệnh đái tháo nhạt?

Nếu bác sĩ cho rằng bạn có thể bị đái tháo nhạt, họ có thể yêu cầu một hoặc nhiều xét nghiệm sau:

  • Xét nghiệm máu
  • Xét nghiệm nước tiểu
  • Kiểm tra lượng nước (còn được gọi là xét nghiệm thiếu hụt chất lỏng) để xem lượng nước tiểu bạn tạo ra khi không uống gì
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI) đầu để kiểm tra tuyến yên của bạn

Điều trị bệnh đái tháo nhạt như thế nào?

Trong một số trường hợp, bệnh đái tháo nhạt không thể chữa khỏi, nhưng nó có thể được kiểm soát bằng thuốc.

Desmopressin, một loại thuốc hoạt động giống như ADH, thường được sử dụng để điều trị đái tháo nhạt trung ương. Desmopressin có thể được dùng dưới dạng tiêm (chích), dạng viên hoặc dạng xịt mũi. Nó cũng đôi khi được sử dụng để điều trị đái tháo nhạt thai kỳ.

Điều trị đái tháo nhạt do thận phức tạp hơn và đôi khi cần kết hợp nhiều phương pháp. Nếu tình trạng là do thuốc, đôi khi nó được điều trị bằng cách thay đổi thuốc. Thuốc chống viêm, thuốc nước và thuốc giảm đau như aspirin và ibuprofen cũng có thể hữu ích. Có thể mất một lúc để tìm ra sự kết hợp phù hợp cho bệnh nhân.

Các phương pháp điều trị bệnh đái tháo nhạt do lưỡng nguyên tố đã kém hiệu quả hơn. Nếu nó được gây ra bởi một tình trạng tiềm ẩn như bệnh tâm thần, thì việc điều trị có thể được hướng vào nguyên nhân đó. Một số phương pháp điều trị tương tự được sử dụng cho các loại đái tháo nhạt khác cũng có thể được áp dụng.

Để lại một bình luận